Autor tekstu:
Radca prawny Magdalena Piech

1) Jak odrzucić spadek w imieniu małoletniego dziecka.	
	Czasami zdarzają się sytuacje, w których chcemy lub też musimy odrzucić spadek . O ile dla osoby pełnoletniej takie odrzucenie spadku nie jest problematyczne( można to uczynić w sądzie przez złożenie stosownego wniosku lub też u notariusza) to dla osoby małoletniej należy podjąć już w jej imieniu odpowiednie kroki.										Na samym wstępie należy podkreślić, iż przyjęcie bądź odrzucenie spadku przez małoletniego należy do grupy czynności przekraczających zwykły zarząd majątkiem dziecka.Jak stanowi art. 101 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego rodzice nie mogą bez zezwolenia sądu opiekuńczego ( wydział sądu rejonowego) dokonywać czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu ani wyrażać zgody na dokonywanie takich czynności przez dziecko.Zgodnie z przepisem art. 583 kodeksu postępowania cywilnego zezwolenia na dokonanie przez rodziców czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu majątkiem dziecka lub na wyrażenie przez rodziców zgody na dokonanie takiej czynności przez dziecko sąd opiekuńczy udziela na wniosek jednego z rodziców po wysłuchaniu drugiego. Postanowienie sądu opiekuńczego w tym przedmiocie staje się skuteczne dopiero z chwilą uprawomocnienia się i nie może być zmienione ani uchylone, jeżeli na podstawie zezwolenia powstały skutki prawne względem osób trzecich.		Powyższe oznacza, że jeżeli chcemy  przyjąć lub odrzucić spadek w imieniu małoletniego dziecka w pierwszej kolejności należy złożyć w sądzie opiekuńczym wniosek o udzielenie zezwolenia na dokonanie czynności przekraczającej zwykły zarząd majątkiem dziecka. W świetle regulacji art. 569 k.p.c. w sprawie tego rodzaju właściwy wyłącznie jest sąd opiekuńczy miejsca zamieszkania osoby, której postępowanie ma dotyczyć (małoletniego), a w braku miejsca zamieszkania – sąd opiekuńczy miejsca jej pobytu, zaś jeżeli brak i tej podstawy – właściwy jest sąd rejonowy dla m.st. Warszawy. 										W takim wniosku należy prawidłowo wskazać wnioskodawcę oraz uczestnika postępowania,( wraz z adresamai oraz numerami Pesel) będą to rodzice lub opiekunowie prawni dziecka. Wniosek taki powinien zawierać zwięzły opis sytuacji, w którym należy wyjaśnić dlaczego  chcemy w imieniiu dziecka odrzucić spadek. Najczęśćiej w opisach uzasadnienia podaje się, iż przyczyną takiego wniosku są znaczne długi spadkodawcy. Winno się w przybliżeniu określić wysokość tego zadłużenia orazz jego tytułu ( np. Zadłużenia alimntacyjne spadodawcy) , a także poprzeż dowodami o ile jesteśmy w ich posiadaniu. Nadto wniosek taki powinien zawierać wskazanie stopnia pokrewieństwa między osobą małoletnią a spadkodawcą, a także daty zgodnu spadkodawcy oraz wskazanie w jaki sposób zostałodrzucony spadek przez bliższych krewnych spadkodawcy ( rodziców małoletniego). Do takiego wniosku nalezy oczywiście załaczyć szereg dowodów na popracie twierdzeń zamieszczonych we wniosku; akt zgonu spadkodawcy, akt urodzenia małoletniego, poświadczenie notarialne o odrzuceniu spadku lub  postanowienie Sądu o odrzuceniu spadku , dowody wskazujące na zadłużenie spadkodawcy.						Jeżeli wniosek taki nie zawiera błędów i został należycie opłacony to Sąd nada bieg sprawie.  Sąd opiekuńczy udzieli zgody na odrzucenie spadku, jeżeli uzna, że odrzucenie spadku leży w interesie małoletniego. W praktyce oznacza to zwykle, iż należy  przede wszystkim wykazać że długi spadkowe przekraczają wartość stanu czynnego spadku. Następnie po wydaniu przez  sąd opiekuńczy zezwolenia na dokonanie czynności przekraczających zwykły zarząd majątkiem małoletniego, rodzic bądź opiekun prawny powinien złożyć oświadczenie, przed notariuszem lub w sądzie rejonowym, w którego okręgu znajduje się miejsce zamieszkania lub pobytu składającego oświadczenie (a więc dziecka), o przyjęciu bądź odrzuceniu spadku. Notariusz lub sąd prześle niezwłocznie oświadczenie, wraz z załącznikami, do sądu spadku.
	W przedmiotowym temacie istotne jest aby zachować wszelkie terminy obowiązujące przy dokonywaniu czynności związanych z odrzuceniem spadku. Należy bezwzględnie pamiętać, iż odrzucenie spadku przez rodzica (rodziców) w ich imieniu– przed notariuszem lub sądem – powinno się odbyć w ciągu 6 miesięcy od dnia, w którym rodzic dowiedział się o śmierci spadkodawcy albo o istnieniu testamentu w którym został powołany do spadku.  Następnie n odrzucenie spadku w imieniu dziecka rodzic ma 6 miesięcy od chwili złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku we własnym imieniu. Terminu tego trzeba bezwzględnie pilnować bowiem jego przekroczenie poskutkuje uznaniem spadku za przyjęty z dobrodziejstwem inwentarza. 
	
	Należyte uwagi  jest stanowisko Sądu Najwyższego w przedmiotowym temacie. W dniu 22 maja 2018 r., w sprawie o sygn. akt III CZP 102/17 Sąd Najwyższy podjął uchwałę w następującej treści:
•	Złożenie przez rodziców w imieniu małoletniego dziecka oświadczenia o odrzuceniu spadku jest czynnością przekraczającą zakres zwykłego zarządu majątkiem dziecka.
•	Termin przewidziany w art. 1015 § 1 k.c. nie może się skończyć przed prawomocnym zakończeniem postępowania o zezwolenie na złożenie przez małoletniego spadkobiercę oświadczenia o odrzuceniu spadku. Po prawomocnym zakończeniu tego postępowania oświadczenie małoletniego powinno być złożone niezwłocznie, chyba że termin ten jeszcze nie upłynął.

	Powyższe oznacza, iż rodzice mają czas na złożenie oświadczenia w imienu małoletniego dziecka o odrzuceniu spadku dopiero po prawomocnym zakończeniu postępowania o zezwolenie na złożenie tego oświadczenia. Co to oznacza w praktyce? Ponieważ w wielu sądach sprawy wyznaczane są na kilka miesięcy naprzód,  może się zdarzyć iż pierwsza sprawa o  o zezwolenie na złożenie oświadczenia o odrzuceniu spaku odbędzie się po upływie 6 miesięcy od  odrzucenia spadku przez rodziców dziecka. Jednak dzięki powyższej Uchwale Sadu Najwyższego rodzice mają jeszcze czas na złożenie stosownego oświadczenia w imieu dziecka.

 Poniżej przykładowy wzór wniosku 

      Puławy, 
Wnioskodawca :                                                                                              …………………., 
( imię i nazwisko jednego rodzica. zam.)

Uczestnik Postępowania
( imię i nazwisko drugiego rodzica , zam. )            

Sąd Rejonowy
w Puławach
Wydział Rodzinny i Nieletnich

Wniosek 
o dokonanie czynności prawnej przekraczającej zakres zwykłego zarządu majątkiem małoletniego -
o zgodę na odrzucenie spadku w imieniu małoletniego

	Występując w imieniu małoletniego (imię i nazwisko) lat........, zamieszkałego ..............., proszę o wyrażenie zgody na dokonanie czynności przekraczającej zwykły zarząd majątkiem małoletniego polegającej na odrzuceniu spadku po zmarłym (imię i nazwisko) w dniu...........

UZASADNIENIE

	W dniu.........................w.....................zmarł/a (rodzaj pokrewieństwa), (imię i nazwisko osoby zmarłej) małoletniego ......................................
	Spadkodawca pozostawił (podać wszystkie składniki majątku, również posiadane informację o długach, zobowiązaniach itp.)
	Dnia...... dokonałem/łam odrzucenia spadku (podać w jakiej formie, w sądzie czy u notariusza). Kolejnym w linii dziedziczenia jest moje dziecko, dlatego zwracam się o wyrażenie zgody na odrzucenie spadku w imieniu małoletniego.

Podpis................................

Załączniki
•	Odpisy wniosku wraz z załącznikami
•	Akt zgonu
•	Akt urodzenia małoletniego
•	Oświadczenie o odrzuceniu spadku lub postanowienie

Opłata sądowa stała 40,00 zł 

•	Dozór elektroniczny.

		Odbywanie kary w zamkniętym zakładzie karnym to jedna z represji karnych przewidzianych przez polski system prawa karnego. Zdarzają się jednak sytuacje, w których możemy taką karę zastąpic dozorem elektronicznym. Jak działa ta instytucja? Jak starać się o udzielenie zezwolenia na odbywanie kary w systemie dozoru elektronicznego?					Na wstepie należy wyjaśnić, iż system dozoru elektronicznego oznacza odbywanie krótkoterminowej kary pozbawienia wolności poza zakładem karnym. Uregulowanie prawne dotyczące dzozoru elektronicznego znajduje się w ustawie kodeks karnu wykonawczy w rozdziale VII a- "system dozoru elektronicznego".  W przedmiotowej ustawie w przepisie art. 43 b ujęto definicję dozoru elektronicznego :									 		 §  1. Dozór elektroniczny jest to kontrola zachowania skazanego przy użyciu środków 			technicznych.													§  2. System dozoru elektronicznego jest to ogół metod postępowania i środków 				technicznych służących do wykonywania dozoru elektronicznego.  					§  3. W systemie dozoru elektronicznego można kontrolować: 				   		1)przebywanie przez skazanego w określonych dniach tygodnia i godzinach we wskazanym 		przez sąd miejscu (dozór stacjonarny);									2)bieżące miejsce pobytu skazanego, niezależnie od tego, gdzie skazany przebywa (dozór 		mobilny);													3)zachowywanie przez skazanego określonej minimalnej odległości od osoby wskazanej  	         przez sąd (dozór zbliżeniowy).
	   Powyższe ma  na celu zdalne kontrolowanie miejsca pobytu skazanego przy użyciu środków technicznych. Ponadto daje podstawę do ustalenia indywidualnego programu odbywania kary i nałożenia na skazanego także innych obowiązków. Taki dozór może zatem być realizowany na 3 sposoby:
•	stacjonarny – polegający na stawianiu się przez skazanego w wyznaczonych dniach tygodnia i godzinach w określonym przez sąd miejscu;
•	mobilny – sprowadzający się do kontroli bieżącego miejsca pobytu skazanego, bez względu na to, gdzie skazany się znajduje;
•	zbliżeniowy – celem jest kontrola utrzymania przez skazanego określonej minimalnej odległości od osoby wskazanej przez sąd.
	Wybór sposobu kontroli skazanego zależy od decyzji sądu penitencjarnego. Ważne jest, iż kara pozbawienia wolności wykonywana za pomocą dozoru elektronicznego zawsze przybiera postać dozoru stacjonarnego – a ta z kolei nie podlega przekształceniu w trakcie odbywania kary. W systemie dozoru elektronicznego wykonuje się jako dozór zbliżeniowy lub mobilny środki karne i zabezpieczające.												Jeżeli chcielibyśmy się dowiedzieć jak wygladają 
Jak wyglądają  takie urządzenia do dozoru leketronicznego? Można to sprawdzić na rządowej stronie służby więziennej: sw.gov.pl.
        Nięzbędne warunki , jakie należy spełnić aby odbywać karę w systemie dozoru elektronicznego to:
•	orzeczenie wobec skazanego kary pozbawienia wolności w wymiarze nieprzekraczającym jednego roku. Przy czym nie może być on skazany w warunkach recydywy wielokrotnej;
•	jest to wystarczające do osiągnięcia celów kary;
•	skazany posiada określone miejsce stałego pobytu;
•	jeżeli skazany zamieszkuje wspólnie z inną osobą lub osobami pełnoletnimi, warunkiem rozpoczęcia dozoru stacjonarnego jest uprzednia pisemna zgoda tych osób złożona do sądu. Zgoda musi też obejmować umożliwienie dozorującemu przeprowadzanie czynności kontrolnych. Jednakże sąd może udzielić zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego pomimo braku takiej zgody. Ma to miejsce w sytuacji, gdy wykonanie kary w systemie dozoru elektronicznego w sposób oczywisty nie wiąże się z nadmiernymi trudnościami dla osoby, która tej zgody nie wyraziła i narusza jej prywatność jedynie w nieznacznym stopniu (art. 43la § 4);
•	odbywaniu kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego nie stoją na przeszkodzie warunki techniczne obejmujące w szczególności liczbę oraz zasięg dostępnych nadajników i rejestratorów oraz możliwości organizacyjne ich obsługi.
	Podkreślenia wymaga, iż zgoda na wykonywanie kary pozbawienia wolności w warunkach dozoru elektronicznego może być wyrażona także skazanemu, względem którego została orzeczona zastępcza kara pozbawienia wolności za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe w zamian za niezapłaconą karę grzywny lub niewykonaną karę ograniczenia wolności (art. 43lb kkw).
           Właściwy wniosek dotyczący udzielenia zezwolenia na wykonywanie kary w warunkach dozoru elektronicznego należy złożyć pisemnie do Sądu Penitencjarnego (jest to wydział karny Sądu Okręgowego), w którego okręgu znajduje się miejsce stałego pobytu skazanego.
W takim wniosku  należy wskazać:
•	sąd, który wydał wyrok w pierwszej instancji;
•	sygnaturę akt tego sądu;
•	okoliczności przemawiające za zastosowaniem tego rodzaju dozoru.
	Właściwa argumentacja wniosku i precyzyjne wyjaśnienia, iż  dozór elektroniczny będzie dostateczną metodą dla osiągnięcia celów kary często skutkują uzyskaniem zezwolenia sądu na odbywanie kary w systemie tego dozru elektronicznego. Skazany powinien wskazać, że nie ma potrzeby aby  przebywał w zakładzie karnym, a jego stopień demoralizacji nie jest aż tak zaawansowany.												 Istotne jest, iż do takiego wniosku należy również dołączyć udzieloną zgodę osoby bądź osób pełnoletnich, które mieszkają ze skazanym. 	

	 Poniżej przykładowy wzór wniosku:						

	Puławy, ............................
Sąd Okręgowy w Lublinie
Wydział Penitencjarny
Skazany: 	Stanisław Nowak
zam. ..........................................

WNIOSEK
o udzielenie zezwolenia na odbywanie kary pozbawienia wolności w systemie 
dozoru elektronicznego
Działając w imieniu własnym,  na mocy art. 43 la § 1 w zw. z art. 43 lc ustawy z 06.06.1997 r. - Kodeks karny wykonawczy (Dz.U. z 2017 r. poz. 665 ze zm.) wnoszę o udzielenie zezwolenia na odbywanie orzeczonej wobec mnie kary 7 miesięcy pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia ............................, sygn. II K .............. Sąd Rejonowy w Puławach - Wydział II Karny, uznał skazanego Stanisława Nowaka winnym popełnienia czynu określonego w art. 286 § 1 k.k. i skazał na karę 7 miesięcy pozbawienia wolności. Wyrok ten został utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia .........................., sygn. akt ............
Kara pozbawienia wolności wobec skazanego nie była jeszcze wykonywana.
W tym miejscu wskazać należy, iż skazany spełnia przesłanki określone w art. 43 la § 1 pkt 1-4 k.k.w. uzasadniające zezwolenie przez Sąd na odbywanie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego.
W pierwszej kolejności wskazaniu podlega, iż orzeczona wobec skazanego kara to kara 7 miesięcy pozbawiania wolności, w związku z czym warunek określony w art. 43 la §1 pkt 1 k.k.w. jest spełniony. Spełniona jest także kolejna przesłanka wynikająca z pkt 4 ww. przepisu, tj. osoby pełnoletnie wspólnie zamieszkujące ze skazanym wyraziły zgodę na wykonywanie kary w systemie dozoru elektronicznego (oświadczenie w załączeniu), a skazany posiada określone miejsce stałego pobytu tj. ..........................
Nadto podnieść należy, iż taki sposób wykonywania kary tj. w systemie dozoru elektronicznego jest wystarczający dla osiągnięcia celów kary, a względy bezpieczeństwa i stopień demoralizacji skazanego nie przemawiają za potrzebą osadzenia skazanego Stanisława Nowaka w zakładzie karnym. Skazany nie był dotychczas karany, a jego postawa zarówno przed, jak i po popełnieniu czynu wskazuje, iż popełnione przez niego przestępstwo ma charakter incydentalny, a odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego daje gwarancję, iż cele kary zostaną osiągnięte.
Podkreślić należy także, iż skazany Stanisław Nowak od dnia 15 lipca 2010 r. roku prowadzi działalność gospodarczą tj. drukarnię w  Puławach przy ul. Zielonej 19. Firma przynosi spore zyski, a dochód z niej uzyskiwany jest jedynym źródłem utrzymania rodziny skazanego. Wskazaniu podlega także fakt, iż w drukarni skazany zatrudnia 8 osób. Osadzenie go w zakładzie karnym spowoduje konieczność zamknięcia drukarni i zwolnienia pracowników, albowiem stan zdrowia żony skazanego uniemożliwia jej zastąpienie męża w tym okresie.
Żona skazanego - Dorota Nowak jest aktualnie w 6 miesiącu zagrożonej ciąży bliźniaczej, dlatego zapewnienie jej należytej opieki przez skazanego w końcowym stadium ciąży i początkowym okresie po porodzie jest niezbędne. Zauważyć należy, iż zarówno skazany, jak i jego żona nie mają rodziny, która mogłaby im pomóc, albowiem poznali się w Domu Dziecka, gdzie obydwoje przebywali. Osadzenie skazanego w zakładzie karnym uniemożliwi mu zapewnienie należytej opieki żonie, a później pozbawi skazanego kontaktu z dziećmi w pierwszych miesiącach ich życia, co z uwagi na jego przeszłość jest dla niego bardzo istotne.
Raz jeszcze podkreślić należy, iż skazany zrozumiał naganność swojego postępowania, ma pozytywną opinię w swoim środowisku, a nadto musi sprawować należytą opiekę nad ciężarną żoną oraz zarabiać na powiększającą się w najbliższym czasie rodzinę. Wyrażenie przez Sąd zgody na odbywanie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego byłoby dla niego olbrzymią szansą na naprawienie błędu.
Poniżej zamieszczam niezbędne dane do rozpoznania wniosku:
1)	Imię i nazwisko -  Stanisław Nowak
2)	Imię ojca - Jan
3)	Imię matki - Maria
4)	Nazwisko panieńskie matki - Kowalska
5)	Data i miejsce urodzenia -...............................
6)	Seria i numer dowodu osobistego -  AXN2563478
7)	PESEL - 85012516749
8)	Numer telefonu - 514 895 263
9)	Adres zamieszkania - ...............................
10)	 Numer telefonu kontaktowego, do osoby przebywającej w miejscu, gdzie kara w SDE ma być odbywana - 602 362 589
Ponadto w załączeniu przedstawiam pisemną zgodę osób pełnoletnich, wspólnie zamieszkujących ze skazanym, na pozostawanie przez skazanego we wskazanym przez sąd penitencjarny miejscu pobytu w wyznaczonym czasie oraz na przeprowadzanie przez podmiot dozorujący czynności kontrolnych w miejscu pobytu, polegających na sprawdzeniu prawidłowości funkcjonowania elektronicznego urządzenia rejestrującego oraz nadajnika.
Mając na uwadze powyższe, niniejszy wniosek jawi się jako w pełni uzasadniony.
Załączniki:
-	zaświadczenie z CEIDG
-	oświadczenia osób pełnoletnich wspólnie zamieszkujących ze skazanym na system dozoru
-	odpis wniosku
-	dokumentacja medyczna żony Doroty Nowak