Autor tekstu:
Radca prawny Magdalena Piech

	1) Czy w czasie obecnej epidemii koronawirusa muszę respektować kontakty z dziećmi wynikające z wyroku sądowego?
	Już na wstępie należy podkreślić, iż sytuacja, w jakiej teraz wszyscy się znajdujemy  nie ma precedensu. Jednak nawet w obliczu tej epidemii jeśli ktoś nie respektuje kontaktów wynikających z wyroku sądowego to naraża się na konsekwencje, w szczególności na grzywnę. Istotne jest, iż Sąd zawsze ocenia powód, dla którego nie dochodzi do kontaktów. Prawdopodobne jest, że gdy Sąd w przyszłości będzie oceniał rodzica, który nie zezwolił na kontakt dzieci z drugim rodzicem, to będzie brał pod uwagę motywy jego działania, tj. strach przed zarażeniem, stan zdrowia danego rodzica w danej chwili, tryb życia, jaki prowadzi, np. częsty kontakt z innymi ludźmi itp. Ważne, by każdy rodzic miał umożliwiony kontakt z dziećmi w formie dostosowanej do obecnej sytuacji, tj. mógł rozmawiać z nimi przez telefon czy komunikatory internetowe.
	Natomiast, jeżeli ktoś wykorzystuje zagrożenie epidemiologiczne, by osłabić więź dzieci z drugim rodzicem, np. nie dopuszcza do kontaktów, ale też uniemożliwia kontakt telefoniczny itp. to należy zbierać dowody na tą okoliczność. 
	2 ) Czy muszę  płacić alimenty na dziecko,  skoro w wyniku epidemii koronawirusa z dnia na dzień straciłem wszelkie  dochody?
	Pewne jest, iż wkrótce osoby zobowiązane do płacenia alimentów będą mogły składać do Sądu wnioski o obniżenie alimentów w wyniku zmiany swojej sytuacji zarobkowej. Istnieje już rzesza osób pozbawionych  dochodów, wiele firm odnotowywuje  straty. 	Istotne w tej sytuacji jest,  aby osoba zobowiązana  pamiętała, że dziecko ma mieć zapewnione swoje potrzeby. Jeżeli rodzic zobowiązany do płacenia alimentów nie ma możliwości uiścić kwoty orzeczonej wyrokiem czy ugodą  to należy przedstawić swoją sytuację osobie, sprawującej pieczę nad dzieckiem. Biorąc pod uwagę obecną sytuację  w wielu  przypadkach można wypracować porozumienie między rodzicami, tak by nie ucierpiało dobro dziecka. Możliwe jest czasowe uzgodnienie mniejszych alimentów lub nawet ich zawieszenie. Jeżeli jednak nie ma możliwości wypracowania porozumienia, to osoba zobowiązana powinna zacząć zbierać dowody na okoliczność swojej  sytuacji majątkowej. Następnie należy złożyć stosowny wniosek w sądzie o obniżenie alimentów.

  3) Czy  przemoc psychiczna  nad osobą najbliższą jest przestępstwem?
	Przemoc psychiczna występuje niestety w wielu rodzinach.  Problem przemocy psychicznej nie dotyczy tylko wąskiego kręgu osób. Ofiary tej formy przemocy to zarówno kobiety  jak i mężczyźni. Są to osoby piastujące poważne stanowiska, biznesmeni, naukowcy. Przemoc psychiczna to obrażanie, szydzenie, wyzwiska, poniżanie, rozkazywanie. Gdy w małżeństwie są dzieci to sytuacja taka może trwać wiele lat, bo ofiara w imię dobra dzieci i dla dzieci, znosi upokorzenia, boi się, że sama sobie nie poradzi. Zresztą zły stan psychiczny uniemożliwia jakiekolwiek działanie, i gdy wokół brak życzliwych osób czy też innych czynników wyzwalających, ofiara nie potrafi szukać  pomocy.
Należy podkreślić, iż przemoc psychiczna jest przestępstwem przeciwko rodzinie i opiece.  Regulacja prawna tego przestępstwa została zawarta w przepisie art. 207 kodeksu karnego :
§  1. Kto znęca się fizycznie lub psychicznie nad osobą najbliższą lub nad inną osobą pozostającą w stałym lub przemijającym stosunku zależności od sprawcy,podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
§  1a. Kto znęca się fizycznie lub psychicznie nad osobą nieporadną ze względu na jej wiek, stan psychiczny lub fizyczny,podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
§  2. Jeżeli czyn określony w § 1 lub 1a połączony jest ze stosowaniem szczególnego okrucieństwa, sprawca podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.
§  3. Jeżeli następstwem czynu określonego w § 1-2 jest targnięcie się pokrzywdzonego na własne życie, sprawca podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 12. 
	Psychiczne znęcanie się nad drugą osobą to przestępstwo  i dlatego zachowanie prześladowcy można i trzeba zgłosić na Policję. Zgłoszenie może pochodzić od ofiary przemocy, ale także od kogoś z rodziny czy od sąsiadów. 

	4) Sąd  w Puławach wydał i ogłosił wyrok w mojej  sprawie w postępowaniu cywilnym. Jak otrzymać jego odpis i uzasadnienie? 
	Na wstępie  należy wyjaśnić, iż postępowanie cywilne (procesowe) kończy się wydaniem przez sąd wyroku (o ile przepisy nie przewidują wydania nakazu zapłaty albo powód cofnął powództwo). Właściwy sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy i przeprowadzeniu niejawnej narady. Generalnie ogłoszenie wyroku odbywa się na posiedzeniu, na którym zamknięto rozprawę. Jednak przepisy przewidują możliwość odroczenia ogłoszenia wyroku – jeden raz na czas do dwóch tygodni – w sprawie zawiłej. Częstą praktyką  od kilku lat jest  właśnie takie odroczenie ogłoszenia wyroku, mimo braku zawiłości sprawy. Ogłoszenie wyroku następuje na posiedzeniu jawnym. Ważne jest, iż ogłoszenia wyroku nie wstrzymuje nieobecność stron.  Jeśli strona występuje bez adwokata, radcy czy rzecznika patentowego  i jest obecna przy ogłoszeniu wyroku, to sąd udzieli jej wskazówek co do sposobu i terminów wniesienia środka zaskarżenia.										 Przepisy wymagają aktywnego udziału strony – sąd nie działa z urzędu.  Jedynie w wyjątkowych przypadkach ( gdy przepis tak stanowi) – sąd doręcza stronom odpis wyroku z urzędu. Stanie się tak, gdy pozbawiona wolności strona działając w sprawie bez adwokata czy radcy prawnego  nie była obecna przy ogłoszeniu wyroku. Sąd doręcza wówczas tej stronie odpis sentencji wyroku w ciągu tygodnia od dnia ogłoszenia wyroku. Jednocześnie poucza stronę o terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia.
	Doręczenie z urzędu następuje także, gdy wyrok został wydany na posiedzeniu niejawnym. 
	Należy jednak podkreślić, iż  zasadą jest  doręczenie odpisu wyroku na wniosek strony. Sąd sporządza wtedy uzasadnienie wyroku ogłoszonego na posiedzeniu jawnym na wniosek strony złożony w ustawowym terminie tygodnia od dnia ogłoszenia wyroku. Wniosek może złożyć strona, ale też akże inne podmioty biorące udział w postępowaniu ( interwenient uboczny, prokurator, Rzecznik Prawo Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka, organizacja pozarządowa, inspektor pracy, rzecznik konsumentów). Bardzo ważne jest aby taki wniosek o uzasadnienie wyroku został złożony w termnie 7 dni od ogłoszenia wyroku. Konsekwencją złożenia takiego wniosku po terminie będzie odrzucenie go przez sąd na posiedzeniu jawnym.
	Dodać należy, iż uzasadnienie wyroku nie jest warunkiem jego zaskarżenia. Strona pomimo braku uzasadnienia wyroku może go zaskarżyć w ustawowym terminie. Jest jednak wówczas zmuszona do konstruowania zarzutów w oderwaniu od argumentów sądu. Itnieje wtedy  ryzyko, że z powodu nieznajomości uzasadnienia wyroku nie wyczerpie wszystkich zarzutów i osłabi pozycję w postępowaniu apelacyjnym.
	Wiele sądów posiada już swoje strony internetowe , na których  możemy znaleźć wzór takiego wniosku. Dodatkowo zawsze można zgłosić sie do jednego z punktów porad prawnych aby prawnik pomógł sporządzic taki wniosek.  Następnie wniosek taki można złożyć na biurze podawczym w sądzie lub wysłać listem poleconym w terminie 7 dni od ogłoszenia wyroku ( decyduje data stempla pocztowego ).
	Poniżej wzór wniosku o wydanie wyroku i sporządzenie uzasadnienia.

Puławy, dnia …….....................

Sąd Rejonowy w Puławach
 I Wydział Cywilny

					Powód:....................................

					Pozwany:.........................................

sygn. akt......................

Wniosek pozwanego (powoda) o sporządzenie uzasadnienia wyroku i doręczenie wyroku z uzasadnieniem 

W imieniu własnym wnoszę o sporządzenie uzasadnienia wyroku wydanego w dniu……………….. przez Sąd Rejonowy w Puławach  i doręczenie pozwanemu (powodowi) odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem. 

.............................................
                                                              ( podpis)